Giúp trẻ vượt qua cơn khó thở trong hen phế quản

Hen phế quản là bệnh hô hấp mãn tính thường gặp ở trẻ em. Tuy nhiên, ở đối tượng này thường khó nhận biết được các dấu hiệu. Qua bài viết dưới đây hi vọng các bậc phụ huynh sẽ bình tĩnh hơn để xử lý các cơn khó thở trong hen phế quản của trẻ.

1. Tại sao hen phế quản khiến trẻ khó thở?

Cùng với ho và tức ngực, khó thở là những triệu chứng bệnh hen phế quản điển hình.

Trong hen suyễn, khó thở thường do hẹp đường thở. Đường thở trở nên hẹp vì một hoặc cả hai lý do: 

  • Các cơ bao quanh đường thở có thắt chặt lại.
  • Viêm gây ra tình trạng phù nề đường hô hấp, làm cho đường thở bị hẹp lại. Thêm vào đó một lượng lớn chất nhầy lại được tiết ra nên càng làm giảm độ thông thoáng cho đường thở của trẻ.

2. Khó thở phổ biến ở trẻ mắc bệnh hen suyễn thế nào?

Trong một cuộc khảo sát quốc tế, trẻ em bị hen suyễn được hỏi về các dấu hiệu ban đầu cho thấy bệnh hen suyễn của chúng ngày càng tồi tệ hơn [1].

Và khó thở là câu trả lời phổ biến nhất, với hơn 40% trẻ.

Khó thở trong hen phế quản

Khó thở trong hen phế quản

3. Phân loại triệu chứng khó thở trong hen phế quản ở trẻ 

Căn cứ vào đặc điểm và thởi gian của triệu chứng khó thở của trẻ bị hen phế quản mà có thể phân loại hen theo kiểu hình. 

3.1. Theo đặc điểm triệu chứng

Dựa vào tần suất, đặc điểm triệu chứng đi kèm mà có thể phân khò khè trong hen phế quản ở trẻ em theo triệu chứng và giúp quyết định chọn lựa thuốc trong điều trị.

  • Khò khè khởi phát do virus: Còn được gọi là khò khè gián đoạn vì nó xảy ra theo từng đợt riêng biệt. Trong trường hợp này, khó thở thường đi kèm với tình trạng viêm đường hô hấp trên do virus và không có triệu chứng giữa các đợt.
  • Khò khè khởi phát do vận động: Trẻ hoàn toàn mạnh khỏe nhưng sau khi hoạt động gắng sức trẻ sẽ bị khò khè.
  • Khò khè khởi phát do nhiều yếu tố (do vận động, do nhiễm virus, dị nguyên hay khi thay đổi thời tiết): Những trẻ này thường có cơ địa dị ứng và giữa những đợt khò khè trẻ vẫn còn triệu chứng.

3.2. Theo thời gian

Cách phân loại này thông qua thời điểm khởi phát triệu chứng khò khè của trẻ bị hen phế quản và sẽ giúp bác sĩ có thể tiên đoán được tình trạng bệnh sau này.

  • Khò khè thoáng qua: Thường gặp ở những trẻ đẻ non, nhẹ cân, nhiễm virus tái đi tái lại nhiều lần, không có cơ địa dị ứng và trong gia đình có người hút thuốc lá. Triệu chứng khò khè bắt đầu và kết thúc trước khi trẻ 3 tuổi.
  • Khò khè kéo dài: Khò khè kéo dài thường bắt đầu trước khi trẻ 3 tuổi và tiếp diễn sau đó.
  • Khò khè khởi phát muộn: Trẻ sau 3 tuổi mới bắt đầu xuất hiện dấu hiệu khò khè.

4. Biểu hiện khó thở trong hen phế quản

Một số triệu chứng khó thở trong hen phế quản điển hình:

  • Hen phế quản khó thở thì thở ra, tức là trẻ thở hắt ra, thở nhanh, ngắn, thở hổn hển.
  • Có tiếng cò cử, tiếng rít (bản thân trẻ em và người xung quanh có thể nghe thấy)
  • Khó thở tăng dần, có thể kèm theo vã mồ hôi, khó nói. Cơn khó thở có thể ngắn 5-15 phút, hoặc có thể kéo dài hàng giờ hàng ngày tuỳ vào mức độ của hen.
  • Cơn hen có thể tự hồi phục được, kết thúc bằng khó thở giảm dần, ho và khạc đờm trong, quánh dính.

Bị hen khó thở

Trẻ bị hen khó thở do tiếp xúc với yếu tố nguy cơ

Tuy nhiên, không phải lúc nào dấu hiệu cũng rõ ràng để chuẩn đoán được bệnh. Các bậc phụ huynh nên chủ động “nghi ngờ” khi trẻ ho dai dẳng về đêm, triệu chứng khò khè xuất hiện nặng hơn khi trẻ tiếp xúc với các yếu tố kích thích: thời tiết thay đổi, lông động vật, trẻ gắng sức,…

5. Kiểm soát khó thở trong hen phế quản

Hen phế quản là một bệnh mãn tính rất khó để điều trị dứt điểm. Và như thế, trẻ sẽ luôn phải đối mặt với triệu chứng hen khó thở. Đặc biệt, nếu đó là khó thở trong cơn hen kịch phát mà không được xử trí kịp thời sẽ gây ra những biến chứng vô cùng nguy hiểm. 

Do đó, kiểm soát khó thở trong hen phế quản là một điều quan trọng để trẻ có thể chung sống hòa bình với bệnh hen phế quản.

5.1. Nguyên tắc chữa bệnh hen khó thở

Theo Bệnh viện Nhi Trung ương, nguyên tắc điều trị hen phế quản cho trẻ là điều trị dự phòng theo 3 nguyên tắc:

- Kiểm soát môi trường: là sử dụng các biện pháp, giúp trẻ tránh tiếp xúc với những dị nguyên có khả năng gây cơn hen như bụi, khói thuốc, phấn hoa,…

- Theo dõi chức năng phổi bằng phương pháp đo cung lượng đỉnh.

- Dùng thuốc dự phòng hen phế quản và thuốc giãn phế quản tuân thủ nguyên tắc:

  • Dùng thuốc giảm viêm, giãn cơ trơn đường thở để cải thiện triệu chứng, tăng cường chức năng hô hấp.
  • Thuốc được dùng hàng ngày, trong một thời gian dài theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.
  • Không tự ý dừng thuốc, bỏ thuốc ngay cả khi bệnh tiến triển tốt.
  • Thuốc được chọn theo độ nặng nhẹ của hen (dựa vào tiền sử ở trẻ nhỏ và cung lượng đỉnh phổi ở trẻ lớn).

5.2. Dự phòng khó thở hen phế quản

Với những biện pháp dự phòng hiệu quả, người bệnh có thể chung sống hòa bình với hen phế quản.

- Đầu tiên, khi xuất hiện khó thở trong hen phế quản, điều quan trọng nhất là phụ huynh phải trấn an tinh thần giúp trẻ giữ được bình tĩnh, tránh những điều đáng tiếc xảy ra.

Có thể mới bắt đầu sẽ là rất khó khăn với trẻ, nhưng cùng trẻ trải qua những cơn hen ấy và hướng dẫn trẻ quen dần với cách đối mặt với nó thì mọi thứ sẽ dần tốt hơn thôi.

Hen khó thở ở trẻ

Hen khó thở ở trẻ cần dùng thuốc xịt hen, giãn phế quản

- Tạo cho trẻ thói quen luôn mang theo bên mình cũng như cách sử dụng các thuốc xịt cắt cơn hen.

- Bạn cần phải phát hiện và loại bỏ ngay những yếu tố nguy cơ gây tái phát các cơn hen ở trẻ như lông động vật, phấn hoa, bụi không khí….

- Tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ là rất cần thiết để có thể dự phòng kiểm soát cơn hen cho trẻ.

Quan tâm đến khó thở hen phế quản là một cách để bạn có thể sơ bộ đánh giá được sự tiến triển của bệnh. Khi khó thở tăng lên, tần suất xuất hiện nhiều hơn có lẽ sẽ cần có sự thay đổi phác đồ điều trị hen cho trẻ. Do đó, bạn nên sớm sắp xếp một cuộc hẹn với bác sĩ cho trẻ.

Tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ và sử dụng các sản phẩm từ thảo dược hỗ trợ điều trị hen suyễn sẽ giúp khó thở được kiểm soát tốt hơn và giảm thiểu nguy cơ tiến triển trầm trọng thêm nữa.

Gửi câu hỏi hoặc đặt hàng tại đây

Tư vấn trực tuyến