Nguyên nhân và cách phòng ngừa tiêu chảy ở trẻ em

Tiêu chảy là cách cơ thể tự loại bỏ vi trùng gây bệnh và hầu hết tiêu chảy sẽ kéo dài từ vài ngày đến một tuần. Tuy nhiên, nếu không được chữa trị đúng cách sẽ gây ra những biến chứng nguy hiểm cho trẻ. Vì vậy, tìm hiểu nguyên nhân cũng như cách phòng tránh bệnh tiêu chảy cho trẻ bao giờ cũng tốt hơn.

Nguyên nhân gây tiểu chảy ở trẻ

Có nhiều nguyên nhân gây tiêu chảy ở trẻ

Nguyên nhân gây tiêu chảy ở trẻ em

Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất khiến trẻ bị tiêu chảy

Trẻ em bị tiêu chảy có thể do thuốc

Các loại thuốc như thuốc nhuận tràng hoặc kháng sinh cũng có thể dẫn tới tiêu chảy ở trẻ em cũng như người lớn.

  • Việc sử dụng thuốc nhuận tràng kéo dài, quá liều khuyến cáo để trị táo bón không chỉ gây mất nước nghiêm trọng do trẻ em bị đi ngoài lâu ngày dài mà còn làm thay đổi nồng độ các chất điện giải trong máu, gây hại cho các cơ quan trong cơ thể của trẻ.

lạm dụng kháng sinh gây tiêu chảy cho bé

Lạm dụng thuốc kháng sinh có thể là nguyên nhân gây tiêu chảy ở trẻ em

  • Đối với những trẻ bị nhiễm khuẩn thì việc sử dụng kháng sinh là bắt buộc. Tuy nhiên, có thể bé uống kháng sinh bị tiêu chảy vì sử dụng kháng sinh lâu dài gây loạn khuẩn ở đường tiêu hóa, làm giảm lượng vi khuẩn có lợi trong ruột, từ đó làm giảm khả năng tiêu hóa và gây phân sống, tiêu chảy ở trẻ em.

Tiêu chảy do không dung nạp thức ăn thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh

Không dung nạp đường sữa, không dung nạp fructose và sucrose là những nguyên nhân phổ biến của tiêu chảy mạn tính ở trẻ em.

Không dung nạp lactose:

  • Đây là tình trạng cơ thể không có đủ lactase – enzym trong ruột non giúp hấp thụ đường lactose (có trong những sản phẩm sữa , pho mai,..). Do đó, sau khi tiêu thụ các sản phẩm từ sữa, những trẻ thiếu hụt loại men này sẽ khiến đường lactose không phân hủy được và chuyển xuống ruột già. Tại đây, vi khuẩn sẽ phân hủy lactose thành chất lỏng và khí, gây đầy hơi, tiêu chảy cho trẻ.

Trẻ em bị tiêu chảy do không dung nạp đường sữa

Trẻ em bị tiêu chảy do không dung nạp đường sữa

  • Loại thiếu hụt này phổ biến nhất ở trẻ em và phát triển theo thời gian, bắt đầu sau khoảng 2 tuổi – khi cơ thể bắt đầu sản xuất ít lactase. Trẻ em bị thiếu hụt lactase có thể không gặp phải các triệu chứng không dung nạp đường sữa cho đến khi chúng trưởng thành.
  • Trẻ sinh non có thể không dung nạp đường sữa một thời gian ngắn sau khi sinh vì enzym này tăng lên trong bào thai muộn thời kỳ thứ 3. Và các mẹ đôi khi sẽ nhầm lẫn với trẻ bị tiêu chảy do dị ứng sữa.

Không dung nạp đường fructose:

  • Đây là nguyên nhân gây tiêu chảy sau khi trẻ ăn thực phẩm hoặc đồ uống có chứa fructose – một loại đường có nhiều trong trái cây, nước ép trái cây, mật ong và nước ngọt.
  • Sự kém hấp thu fructose gây ra tình trạng không dung nạp đường fructose. Lượng fructose mà cơ thể có thể hấp thụ khác nhau và khả năng hấp thụ của trẻ sẽ tăng dần theo tuổi.

Không dung nạp đường sucrose:

  • Những trẻ em thiếu enzym giúp tiêu hóa đường fructose có thể bị tiêu chảy sau khi ăn những thực phẩm có chứa sucrose như…..Tuy nhiên, khả năng dung nạp của hầu hết những đứa trẻ này lại tỏ ra tốt hơn khi chúng lớn lên.

Dị ứng thức ăn – một nguyên nhân gây tiêu chảy của trẻ em hay gặp

Di ứng thực phẩm thường xuất hiện trong những năm đầu đời của trẻ. Sữa, các sản phẩm từ sữa và đậu nành, hải sản là những thực phẩm gây dị ứng phổ biến nhất ảnh hưởng đến đường tiêu hóa của trẻ em.

Theo các nghiên cứu, dị ứng đạm sữa bò có tỷ lệ mắc cao nhất trong các loại dị ứng thức ăn thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

  • Nguyên nhân của dị ứng đạm sữa bò là do hệ thống miễn dịch của trẻ nhận dạng các thành phần trong sữa công thức là thành phần “lạ”, từ đó, hệ thống miễn dịch sẽ sản sinh kháng thể IgE nhằm trung hoà các thành phần này.

Dị ứng đạm sữa bò gây tiêu chảy cho trẻ em

Dị ứng đạm sữa bò gây tiêu chảy cho trẻ em

  • Đến lần sử dụng sữa công thức tiếp theo, kháng thể IgE sẽ kết hợp với thành phần trong sữa công thức gây giải phóng histamin và các thành phần trung gian gây dị ứng khác, làm cho trẻ bị dị ứng.
  • Biểu hiện dị ứng ở mỗi trẻ là khác nhau, và đây cũng chính là một trong những nguyên nhân trẻ sơ sinh bị tiêu chảy thường gặp. Vì thế có những loại sữa cho trẻ tiêu chảy mẹ có thể tìm hiểu thay đổi cho con.

Trẻ em bị đi ngoài do ngộ độc thực phẩm

  • Chẳng may bạn cho trẻ ăn những loại thức ăn bị nhiễm khuẩn, nhiễm độc hoặc thức ăn có chứa chất gây ngộ độc, thức ăn bị biến chất ôi thiu,…một nguy cơ cao là trẻ sẽ bị ngộ độc.
  • Ngộ độc thực phẩm ở trẻ em dưới 5 tuổi thường biểu hiện rất nặng, xuất hiện nhanh chóng, gây nôn, đau bụng, tiêu chảy nhiều lần (phân, nước tiểu có thể có máu), không sốt hoặc sốt cao trên 380C.

Nhiễm trùng đường tiêu hóa - nguyên nhân hàng đầu gây tiêu chảy ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh

  • Nguyên nhân phổ biến nhất gây tiêu chảy ở trẻ em là do trẻ bị nhiễm các loại virus gây hại như Rotavirus, Adenovirus, Astrovirus, Caliciviruses. Cùng với tiêu chảy, các triệu chứng của nhiễm trùng đường tiêu hóa do virus thường bao gồm nôn mửa, đau dạ dày, đau đầu và sốt.
  • Một số trường hợp mắc chứng tiêu chảy là do vi khuẩn gây nên như S. aureus (thường hãy nhiễm qua các loại thịt đã xử lí bằng công nghệ, các loại bánh làm bằng sữa), Clostridium perfringens (từ các thực phẩm được hâm nóng lại), Salmonella (thường lây nhiễm qua trứng gà, trừng vịt và gia cầm), E. coli (từ thịt chưa được nấu chín), khuẩn tả gây bệnh (do sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm)…
  • Bên cạnh đó, ký sinh trùng cũng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tiêu chảy ở trẻ em.  Có thể kể đến các loại kí sinh trùng gây bệnh như entamoeba histilytica, cryptosporidium,..Chúng chủ yếu xâm nhập vào cơ thể thông qua thực phẩm, sinh sôi và phát triển gây hại ở hệ thống tiêu hóa.

Một số bệnh gây ra tiêu chảy ở trẻ em

Viêm đường hô hấp:

  • Khi trẻ bị các bệnh về hô hấp như viêm phổi, viêm phế quản,…thì đường hô hấp bị viêm nhiễm sẽ tiết ra các chất nhầy, đờm có chứa lẫn vi khuẩn gây bệnh.Trẻ rất dễ nuốt chất đờm này xuống dạ dày mang theo vi khuẩn và gián tiếp là nguyên nhân gây tiêu chảy ở trẻ em.

Trẻ viêm đường hô hấp cần được chăm sóc cần thận tránh bị tiêu chảy

Trẻ viêm đường hô hấp cần được chăm sóc cần thận tránh bị tiêu chảy

  • Do vậy mẹ cần lưu ý khi trẻ bị mắc các bệnh này thì cần theo dõi sát sao tình trạng của con, thực hiện các biện pháp hút đờm nhớt ra cho trẻ, cho bé uống nhiều nước ấm để giúp đờm loãng và long ra dễ dàng

Hội chứng ruột kích thích IBS: IBS là nguyên nhân phổ biến của tiêu chảy mạn tính ở trẻ em vị tuổi thành niên và thanh thiếu niên. Các bác sĩ hiếm khi chẩn đoán IBS ở trẻ nhỏ vì trẻ nhỏ không thể biểu lộ sự khó chịu và đau bụng của mình. Các triệu chứng phổ biến nhất của IBS là đau bụng , chuột rút, mệt mỏi cùng với tiêu chảy, táo bón.

Bệnh celiac: Là một rối loạn tiêu hóa gây tổn thương ruột non, gây tiêu chảy mạn tính ở trẻ em mọi lứa tuổi. Bệnh được kích hoạt bằng cách ăn thực phẩm có chứa gluten – một loại protein phổ biến trong bánh mì, mì ống, bánh quy và bánh ngọt.

Trẻ bị bệnh celiac ăn bánh mì sẽ bị tiêu chảy

Trẻ bị bệnh celiac ăn bánh mì sẽ bị tiêu chảy

Rối loạn tiêu hóa

  • Rối loạn tiêu hoá ở trẻ em là tình trạng co thắt không đều tại các cơ vòng của hệ thống đường tiêu hoá, gây ra sự thay đổi về khả năng đại tiện. Rối loạn tiêu hoá cũng là một nguyên nhân trẻ sơ sinh bị tiêu chảy.
  • Trẻ bị rối loạn tiêu hoá có thể do nhiều nguyên nhân, trong đó hàng đầu phải kể đến là chế độ ăn uống. Bên cạnh đó, loạn khuẩn cũng là một trong những nguyên nhân chính gây ra rối loạn tiêu hoá ở trẻ sơ sinh.

Chế độ dinh dưỡng của mẹ đôi khi cũng là nguyên nhân gây tiêu chảy cho trẻ sơ sinh

  • Đối với trẻ sơ sinh, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng chính, cung cấp cho trẻ những kháng thể để trẻ có thể bảo vệ mình trước vô vàn những tác động xấu từ môi trường. Vì vậy chất lượng sữa mẹ ảnh hưởng rất lớn đến hệ tiêu hoá cũng như sức khoẻ của bé.

Mẹ đang cho con bú nên tránh uống cà phê để con không bị tiêu chảy

Mẹ đang cho con bú nên tránh uống cà phê để con không bị tiêu chảy

  • Một số chất mẹ ăn vào có thể gây tiêu chảy cho những trẻ sơ sinh thông qua sự bài tiết qua sữa mẹ. Bởi vậy các bà mẹ cần chủ động tìm hiểu để xây dựng cho mình một chế độ ăn hợp lý, khoa học.

Cách phòng chống tiêu chảy ở trẻ em

Trẻ sơ sinh bị tiêu chảy tương đối khó xác định vì nhiều bé thường xuyên đi tiêu lỏng và thậm chí là đi ngoài ra nước. Vì thế, các biện pháp phòng ngừa lại càng trở lên quan trọng hơn.

Giữ gìn vệ sinh là điều bạn nên làm để phòng chống tiêu chảy cho trẻ

  • Rửa tay bằng xà phòng và nước ấm trước khi chăm sóc trẻ sơ sinh: Rửa sau khi mua sắm, làm việc, hoặc gặp gỡ bạn bè và gia đình. Ngoài ra, bạn cũng nên nhớ rửa tay trước khi pha sữa bột hoặc vắt, hút sữa mẹ; rửa tay sau khi bạn đi vệ sinh, thay tã cho em bé, hoặc ho hoặc hắt hơi vào tay.
  • Vệ sinh chai và các thiết bị liên quan khi pha sữa cho trẻ: Sử dụng máy vệ sinh bình sữa của trẻ sơ sinh hoặc đun sôi chúng trong nước nóng. Bằng cách vệ sinh bình sữa của trẻ sơ sinh, bạn sẽ hạn chế việc truyền bệnh cho bé. Đọc hướng dẫn trên chai của bạn để đảm bảo chúng có thể tiếp xúc với nhiệt độ cực cao.

Giữ gìn vệ sinh là cách đơn giản nhất để phòng tiêu chảy cho trẻ

Giữ gìn vệ sinh là cách đơn giản nhất để phòng tiêu chảy cho trẻ

  • Đun sôi nước máy bạn sử dụng để pha sữa cho trẻ: Nếu bạn có con nhỏ hơn 3 tháng, hãy đun sôi nước trước khi pha sữa. Tùy thuộc vào hệ thống nước trong khu vực của bạn, nước máy có thể chứa chất gây ô nhiễm hoặc vi khuẩn có thể khiến bé bị bệnh. Thay vì đun sôi, bạn có thể chọn sử dụng nước đóng chai.
  • Chú ý vệ sinh đồ chơi cho trẻ sơ sinh: Trẻ sơ sinh rất hay ngậm mút đồ chơi. Vì thế, mẹ cần lau đồ chơi bằng nhựa với chất tẩy nhẹ và nước ấm. Nếu hướng dẫn sử dụng sản phẩm cho phép, bạn có thể đun sôi đồ chơi. Ngoài ra, hãy đọc thẻ chăm sóc trên thú nhồi bông hoặc đồ chơi bằng vải trước khi giặt chúng.
  • Đối với những trẻ lớn hơn: Các mẹ hãy rèn luyện thói quen tự giữ gìn vệ sinh thật sạch sẽ để ngăn ngừa nhiễm các tác nhân gây tiêu chảy.

Cho trẻ sơ sinh tiêm vacxin phòng chống tiêu chảy

Rotavirus là nguyên nhân hàng đầu gây tiêu chảy cho trẻ em. Vắc-xin phòng chống rotavirus - một thuốc phòng tiêu chảy cho trẻ sơ sinh có hai liều, một liều được tiêm lúc 2 tháng và một liều được tiêm lúc 4 tháng. Như vậy, chỉ với một mũi tiêm đơn giản có thể ngăn con bạn bị tiêu chảy, đặc biệt là tiêu chảy nặng.

Con bạn đã được tiêm vacxin để phòng tiêu chảy chưa? 

Con bạn đã được tiêm vacxin để phòng tiêu chảy chưa?

Tránh để bé tiếp xúc với người bị tiêu chảy và nôn mửa

Tránh để trẻ tiếp xúc với người bị tiêu chảy do virus

Tránh để trẻ tiếp xúc với người bị tiêu chảy do virus

Nếu em bé của bạn tham gia một nhà trẻ hoặc dành thời gian trong các khu vực gần khác, hãy chắc chắn rằng mọi người khác đều khỏe mạnh. Đưa em bé của bạn ra khỏi tình huống khiến chúng tiếp xúc gần gũi với những em bé, trẻ em hoặc người lớn bị bệnh khác.

Để phòng chống tiêu chảy cho trẻ, mẹ cần lưu ý gì trong chế độ ăn uống của trẻ

  • Tốt nhất hãy cho con bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu: Nuôi con bằng sữa mẹ không những chỉ là truyền chất dinh dưỡng cho con mà bạn còn đang bảo vệ khỏi bệnh tật thông qua những kháng thể. Do đó, trẻ sơ sinh bú sữa mẹ sẽ ít bị tiêu chảy hơn nhiều
  • Thay đổi sữa công thức nếu chúng làm trẻ tiêu chảy: Cho dù đó là trước hay sau khi bạn kiểm tra dị ứng cho trẻ sơ sinh, bạn nên xem xét chuyển đổi sữa công thức của nếu bé bị tiêu chảy thường xuyên. Sau khi chuyển đổi, bạn có thể thấy rằng trẻ sơ sinh của bạn không còn bị tiêu chảy. Nếu bạn sử dụng một công thức sữa truyền thống, hãy thử sử dụng một công thức dựa trên đậu nành.

Mẹ cần kiểm soát lượng nước hoa quả trẻ uống để tránh tiêu chảy cho trẻ

Mẹ cần kiểm soát lượng nước hoa quả trẻ uống để tránh tiêu chảy cho trẻ

  • Giới hạn lượng nước hoa quả ép trẻ uống: Trẻ sơ sinh uống dưới 118 ml nước ép mỗi ngày và tăng thêm đối với trẻ lớn hơn. Lưu ý rằng hầu hết các bác sĩ nhi khoa không khuyên dùng nước trái cây cho đến khi bé được ít nhất 6 tháng tuổi.
  • Thêm probiotic và men vi sinh vào thức ăn của trẻ: Probiotic và men vi sinh được biết là thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn có lợi trong đường tiêu hóa. Thêm chúng vào sữa mẹ hoặc sữa công thức của bạn có thể ngăn ngừa tiêu chảy hoặc giảm mức độ nghiêm trọng của nó.
  • Vứt bỏ sữa mẹ hoặc sữa công thức trong vòng một giờ sau khi con bạn ăn xong. Sữa mẹ và sữa công thức có thể nhanh chóng phát triển vi khuẩn, đặc biệt là sau khi con bạn ăn. Do đó, bạn nên vứt bỏ sữa mẹ hoặc sữa công thức còn lại sau khi cho con ăn xong.
  • Làm lạnh thực phẩm đúng cách. Sữa, nước trái cây hoặc thức ăn bạn lưu trữ và cung cấp cho em bé của bạn nên được làm lạnh ở nhiệt độ dưới 4.4o vì thực phẩm không được chế biến có thể nhanh chóng phát triển vi khuẩn và gây tiêu chảy. Sữa nên được loại bỏ sau hai ngày.

Một chế độ ăn lành mạnh của mẹ góp phần phòng tránh tiêu chảy cho trẻ sơ sinh

Để bảo vệ bé khỏi tiêu chảy, mẹ cần nắm rõ mẹ nên ăn gì và kiêng gì để đảm tạo một chất lượng sữa tốt nhất cho trẻ.

Một chế độ ăn khoa học của mẹ sẽ giúp trẻ sơ sinh ngăn ngừa tiêu chảy

Một chế độ ăn khoa học của mẹ sẽ giúp trẻ sơ sinh ngăn ngừa tiêu chảy

Cho trẻ đi xét nghiệm dị ứng

Tiêu chảy ở trẻ sơ sinh thường do dị ứng với các thành phần trong sữa công thức hoặc thức ăn trẻ em. Để tránh điều này, hãy tham khảo ý kiến ​​bác sĩ và cho trẻ sơ sinh kiểm tra dị ứng. Nếu các xét nghiệm xác nhận con bạn bị dị ứng với thứ gì đó, đừng cho phép chúng ăn nó trong tương lai.

Cho trẻ đi test dị ứng để tránh những thực phẩm gây tiêu chảy do dị ứng

Cho trẻ đi test dị ứng để tránh những thực phẩm gây tiêu chảy do dị ứng

Kiểm tra trẻ không dung nạp đường sữa

Mặc dù hiếm gặp ở trẻ em, không dung nạp đường sữa có thể gây ra chuột rút, khí hoặc tiêu chảy. Bác sĩ nhi khoa có thể xác định điều này thông qua một test với hơi thở của trẻ. Nếu xét nghiệm xác nhận không dung nạp đường sữa, bạn sẽ cần đưa chúng vào chế độ ăn không có đường.

Bài viết trên đã nêu lên một số nguyên nhân gây tiêu chảy ở trẻ mà có thể mẹ chưa biết cùng theo đó là cách phòng chống tiêu chảy cho trẻ. Hy vọng có thể giúp ích cho cha mẹ trong việc phòng ngừa nguy cơ mắc bệnh cho con.

Dược sĩ Ngọc Mai

Việc bổ sung lợi khuẩn đường tiêu hóa là điều cần thiết khi con bị tiêu chảy do bất kì nguyên nhân nào. Hiện nay y học hiện đại đã nghiên cứu và sản xuất ra một loại ImmuneGammaZ - vi bào của lợi khuẩn Lactobacillu fermentum giúp kích thích tổng hợp các thành phần của hệ miễn dịch và tăng sinh họ vi khuẩn lành tính.

Với ưu điểm bền vững ở môi trường acid dạ dày vượt trội hơn các loại men vi sinh trên thị trường lại vừa kích thích khả năng miễn dịch của hệ tiêu hóa bảo vệ và tái tạo niêm mạc ruột vừa giúp phát triển mạnh mẽ hệ vi khuẩn đường ruột có lợi giúp tiêu hóa tốt hơn, hạn chế rối loạn tiêu hóa đặc biệt là khi trẻ bị tiêu chảy.

Để tìm mua sản phẩm Bảo Khí Nhi chứa thành phần ImmuneGammaZ cho bé bị tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa dùng dược cả cho trẻ sơ sinh từ 4 tháng tuổi không bị nôn trớ mẹ có thể tìm trên danh sách nhà thuốc gần nơi bạn ở nhất TẠI ĐÂY

Cùng lắng nghe dược sĩ chuyên môn tháo gỡ những thắc mắc về cách chăm sóc trẻ bị tiêu chảy tại nhà bằng cách bấm số tổng đài 18006643 (miễn phí)

90% các mẹ sau khi cho con dùng sản phẩm này đều có nhận định:

  • Sau 7 – 14 ngày: Bé ăn ngon, cải thiện táo bón, tiêu chảy, phân sống
  • Sau 1-2 tháng: Hệ tiêu hóa khỏe, tăng hấp thu, bé tăng cân
  • Sau 3 tháng: Hệ hô hấp khỏe , giảm tái phát viêm đường hô hấp (viêm mũi họng, viêm phế quản, viêm phổi, hen suyễn)

*Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh

Gửi câu hỏi hoặc đặt hàng tại đây

Tư vấn trực tuyến

Tin liên quan