Hiểu nguyên nhân vì sao trẻ bị viêm phổi

Cơ chế bệnh sinh của viêm phổi là gì, nguyên nhân tại sao trẻ em lại dễ mắc viêm phổi, những yếu tố nguy cơ nào khiến trẻ bị viêm phổi nhiều hơn. Bài viết dưới đây sẽ giúp ba mẹ giải quyết các thắc mắc đó, đồng thời đưa ra cách phòng ngừa để trẻ không bị viêm phổi thường xuyên khi thời tiết thay đổi.

viêm phổi ở trẻ em

Nhu mô phổi tổn thương dẫn đến viêm phổi ở trẻ

Cơ chế bệnh sinh viêm phổi ở trẻ

Phổi là cơ quan chính của hệ hô hấp, nơi trao đổi khí giữa cơ thể với môi trường bên ngoài. Viêm phổi là một dạng nhiễm trùng phổi. Theo định nghĩa của tổ chức y tế thế giới WHO, viêm phổi là viêm nhu mô phổi.

Cơ chế sinh bệnh viêm phổi ở trẻ nhỏ bắt nguồn từ các tác nhân gây bệnh sau khi xâm nhập vào cơ thể, thường là theo đường mũi họng xuống khí quản, phế quản, tiểu phế quản và xuống các phế nang.

Từ đó, các tác nhân gây bệnh sẽ làm tổn thương viêm cho đường dẫn khí, gây tăng tiết đờm rãi, phù nề niêm mạc phế quản, gây bít tắc đường thở dẫn đến rối loạn thông khí và khuếch tán khí, và cuối cùng là suy hô hấp.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây bệnh viêm phổi ở trẻ

Dưới đây là các nguyên nhân, tác nhân gây bệnh có thể xâm nhập vào cơ thể trẻ và các yếu tố nguy cơ dẫn đến vì sao trẻ bị viêm phổi.

Nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ

Viêm phổi có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng. Những tác nhân gây bệnh này vượt qua hàng rào bảo vệ của cơ thể và xâm nhập vào đường hô hấp gây ra hiện tượng viêm nhiễm của các nhu mô phổi.

nguyên nhân viêm phổi ở bé chủ yếu do vi khuẩn và virus

Vi khuẩn và virus là nguyên nhân chính khiến bé bị viêm phổi

  • Virus. 60-70% các trường viêm phổi nguyên nhân là do virus, các virus thường gặp là virus hợp bào, virus cúm, á cúm, Adenovirus…
  • Vi khuẩn. Các vi khuẩn thường gặp như phế cầu, hemophilus influinzae, sau đó là các loại vi khuẩn khác như tụ cầu, liên cầu, E.coli, Klebsiella Pneumonia… nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ do vi khuẩn rất hay gặp ở các nước đang phát triển.
  • Nấm. Thường gặp là nấm Candida albicans gây tưa miệng có thể phát triển xuống phế quản phổi gây viêm phổi do nấm.

Các nguyên nhân khác nhau cũng gây nên những triệu chứng viêm phổi ở trẻ khác nhau nhưng đa phần rât khó phân biệt qua biểu hiện lâm sàng.

Viêm phổi là một bệnh thường gặp trong cộng đồng, tuy nhiên tỉ lệ mắc và bị nặng ở trẻ em cao hơn ở các đối tượng khác. Với các trẻ có đặc điểm sau sẽ dễ mắc viêm phổi hơn so với các trẻ khác cùng lứa tuổi.

  • Tuổi càng nhỏ càng dễ mắc bệnh và bệnh càng nặng
  • Trẻ sinh non, suy dinh dưỡng
  • Trẻ có các dị tật (chẻ vòm hầu, tim bẩm sinh, hội chứng Down …)
  • Trẻ sống trong môi trường chật hẹp, bụi bẩn, khói bụi độc hại, đặc biệt có người thân hút thuốc lá…
  • Trẻ sống trong điều kiện lây nhiễm (nhà trẻ, trường học, gia đình có người thân mắc bệnh hô hấp…)

Yếu tố nguy cơ vì sao trẻ bị viêm phổi

Tại sao trẻ rất dễ mắc viêm phổi chúng ta có thể đi tìm hiểu kỹ các yếu tố nguy cơ dưới đây:

Vì sao trẻ sơ sinh bị viêm phổi? 

Viêm phổi ở trẻ sơ sinh thường do các loại vi khuẩn như Listeria, Coli, các vi khuẩn Gram âm. Một số trẻ sơ sinh bị viêm phổi là do bị nhiễm khuẩn phổi có thể xảy ra từ trước, trong hoặc sau sinh.

  • Trẻ có thể bị bệnh ngay trong khi sinh do hít phải nước ối, phân su đã bị nhiễm khuẩn hoặc dịch tiết ở đường sinh dục của người mẹ.
  • Trong khi đỡ đẻ, hồi sức sau đẻ và chăm sóc trẻ sơ sinh nếu không thực hiện vô trùng thì trẻ rất dễ bị nhiễm khuẩn từ dụng cụ và môi trường, người chăm sóc

Bộ máy hô hấp ở trẻ nhỏ còn non nớt, chưa hoàn thiện

Bộ máy hô hấp ở trẻ đã hình thành ngay từ tuần thứ 4 của phôi thai và phổi bắt đầu hoạt động từ ngày mới sinh. Sau đó, cấu trúc và chức năng của các cơ quan phát triển, hoàn thiện dần theo từng thời kì.

Vì vậy bệnh hô hấp ở trẻ tùy theo từng lứa tuổi không giống nhau và tất nhiên rất khác biệt so với người lớn.

sức đề kháng yếu khiến trẻ dễ mắc viêm phổi

Sức đề kháng yếu khiến bé dễ mắc viêm phổi

Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đường hô hấp nhỏ hẹp và ngắn, khi bị viêm dễ gây phù nề niêm mạc đường thở nên trẻ hay gặp các cơn khó thở, viêm dễ dàng lan rộng ra xung quanh. Đó là lí do tại sao trẻ bị viêm phổi và bệnh thường tiến triển rất nhanh và nặng.

Vì thế biện pháp tiêm phòng viêm phổi cho trẻ trong chương trình tiêm chủng mở rộng là rất quan trọng.

Trẻ dưới 1 tuổi, số lượng phế nang vẫn còn ít, mỗi khi thở hầu như tất cả phế nang đều hoạt động và hoạt động nhanh hơn bình thường để bù cho nhu cầu oxy/kg cân nặng cao hơn người lớn. Quá trình này nếu tăng cao, nhịp thở tăng quá nhanh, lâu dài sẽ khiến trẻ kiệt sức và có thể bị suy hô hấp rất nguy hiểm.

Khi trẻ lớn hơn, cơ quan hô hấp phát triển nhanh và hoàn thiện dần, vậy nên khi trẻ hơn 5 tuổi, tỉ lệ bị viêm phổi cũng giảm hẳn, cùng với đó các biến chứng nặng nề cũng ít gặp hơn.

Như vậy, trẻ em không phải là “người lớn thu nhỏ” như quan niệm của nhiều người. Các cơ quan chức năng cơ thể của trẻ đều còn rất non yếu và chưa hoàn thiện, dễ dàng bị những ảnh hưởng từ môi trường bên ngoài. Khi chăm sóc trẻ nhỏ, chúng ta cần chú ý cẩn thận với tất cả những dấu hiệu bất thường để kịp thời có biện pháp xử lí.

Sai sót trong quá trình chăm sóc trẻ

Những thói quen sai trong quá trình chăm sóc khiến trẻ bị nhiễm lạnh, từ đó gây viêm phổi như: ủ con quá ấm, sử dụng thiết bị làm mát sai cách, không đắp chăn cho trẻ kịp thời, cho trẻ ra ngoài vào sáng sớm hoặc đêm muộn...cũng là lý do tại sao trẻ bị viêm phổi hay bị cha mẹ bỏ qua.

Viêm phổi hay tiến triển từ các bệnh viêm đường hô hấp trên như viêm họng, cảm cúm, cảm lạnh với những triệu chứng ho, đờm, sổ mũi thông thường nhưng do cha mẹ không chăm sóc đúng cách để bệnh viêm lan xuống đường hô hấp dưới.

Hiểu được nguyên nhân viêm phổi ở trẻ sẽ giúp cha mẹ phòng tránh viêm phổi hiệu quả cho con cũng như biện pháp để chăm sóc, xử lý khi trẻ bị viêm phổi. Hi vọng bài viết trên đây sẽ hữu cho cha mẹ.

Dược sĩ Lê Thảo

>>Xem thêm:

Ngoài các biện pháp kể trên, bố mẹ có thể sử dụng các sản phẩm từ thảo dược tự nhiên giúp tăng cường miễn dịch hệ hô hấp cho bé, hỗ trợ điều trị và giảm triệu chứng hiệu quả các bệnh viêm đường thở của bé. 

Sản phẩm Bảo Khí Nhi Plus  được chiết xuất từ Húng Chanh Ấn Độ, Cỏ Xạ Hương, Tỳ Bà Diệp, Bách Bộ có thể giúp trẻ cải thiện sau 7-10 ngày sử dụng, tùy theo sự thích ứng của cơ thể bởi các công dụng:

  • Giảm đờm, ho, khò khè khó thở
  •  Giảm tái phát và biến chứng của viêm phế quản
  • Tăng cường sức đề kháng đường hô hấp

Ba mẹ có thể gọi điện tới số tổng đài miễn cước 18006643 trong giờ hành chính để nhận tư vấn về cách nhận biết và ngăn ngừa biến chứng viêm phổi nguy hiểm ở trẻ và mua Bảo Khí Nhi Plus. Đây là sản phẩm giúp con tăng sức đề kháng đường hô hấp và giảm nhẹ các triệu chứng ho, thở khò khè, nhiều đờm, đàm từ đó giúp việc điều trị hiệu quả và ngăn ngừa tái phát viêm phổi tốt hơn.

*Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh

Tư vấn trực tuyến