Điểm mặt các triệu chứng hen phế quản ở trẻ em

 Dược sĩ Khánh Linh
 PGS.TS Đinh Ngọc Sỹ
Làm thế nào để biết con mình có nguy cơ mắc bệnh hen suyễn, đâu là các triệu chứng giúp ba mẹ nhận biết con mắc hen suyễn sớm nhất? Mời ba mẹ đọc bài viết dưới đây để biết cách phát hiện các triệu chứng hen suyễn sớm nhất ở trẻ nhỏ từ đó đưa ra biện pháp xử lý kịp thời.

1. Triệu chứng hen phế quản ở trẻ em trên lâm sàng

Các triệu chứng lâm sàng là dấu hiệu rất quan trọng để nhận biết sớm dấu hiệu của trẻ bị bệnh suyễn. Trong đó các triệu chứng hen phế quản ở trẻ thời kỳ bùng phát bệnh là rầm rộ và dễ nhận biết nhất.

1.1. Khó thở 

Khó thở trong hen phế quản  là triệu chứng nhận biết cơ bản và đặc trưng của đợt bùng phát, xảy ra theo từng cơn, nhịp thở chậm, khi thở ra thường kèm tiếng rít do ống phế quản bị sưng viêm gây chít hẹp đường thở.

triệu chứng hen phế quản

Triệu chứng hen phế quản ở trẻ

Khi trẻ lên cơn hen cấp sẽ thấy lồng ngực căng ra và các cơ hô hấp phụ nổi rõ. Cơn khó thở thường nặng hơn về đêm và sáng sớm, tái diễn theo mùa hoặc khi trẻ tiếp xúc với các yếu tố gây dị ứng như khói bụi, lông chó mèo, phấn hoa,…

>>> LỜI KHUYÊN: Giúp trẻ vượt qua cơn khó thở trong hen phế quản! Xem ngay tại Khó Thở Trong Hen Phế Quản.

1.2. Nghẹt lồng ngực

Trẻ có cảm giác nghẹt hoặc bó ép lồng ngực do phổi không được cung cấp đủ oxy, triệu chứng này diễn ra cùng lúc với tình trạng khó thở và giảm khi các cơn khó thở chấm dứt.

1.3. Ho hen 

Trẻ có thể bị ho khan hoặc ho kèm khạc đờm đặc quánh, dính và có nhiều hạt nhỏ như hạt trai, ho thường sau khi cơn hen phế quản  đã thuyên giảm.

Những đứa trẻ sơ sinh bị không thể biểu lộ sự khó thở cho bạn nghe được, vì thế bạn cần ghi nhớ và mô tả tất cả các chi tiết mà bạn nhận thấy về hơi thở của con bạn. Điều này sẽ giúp ích cho việc chuẩn đoán hen suyễn ở trẻ sơ sinh của bác sĩ được dễ dàng hơn.

Thêm nữa đường thở của trẻ sơ sinh khá hẹp so với người trưởng thành nên bệnh có khả năng tiến triển nguy hiểm rất nhanh. Vì vậy, khi thấy trẻ có bất kì dấu hiệu hen suyễn nào cha mẹ cũng nên đưa bé đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, chẩn đoán hen phế quản và điều trị kịp thời.

Ho hen phế quản cũng có nhiều điểm cần lưu ý và cũng có thể giống với một số bệnh lý hô hấp khác.

Khám hen suyễn cho trẻ sơ sinh

Thăm khám bác sĩ ngay khi trẻ sơ sinh bị hen suyễn

Theo các chuyên gia y tế, còn rất nhiều điều chưa biết về chứng hen phế quản ở trẻ em đặc biệt chứng hen suyễn ở trẻ sơ sinh. Chúng diễn biến khá phức tạp và khó đoán trước.

Những trẻ bị hen suyễn lúc nhỏ thường có đường hô hấp nhạy cảm hơn trẻ bình thường rất nhiều, tuy nhiên chúng vẫn có thể duy trì chức năng hô hấp về mức bình thường. Có khoảng 50% trẻ gặp lại các triệu chứng hen suyễn khi chúng bước sang tuổi vị thành niên.

Vậy nên, rất khó để dự đoán được triệu chứng hen suyễn sẽ giảm trong tương lai hay bệnh sẽ trở lại vào thời gian nào.

2. Các yếu tố gợi ý khả năng trẻ bị hen suyễn

Cần xem xét những đặc điểm của trẻ dưới đây để cân nhắc chẩn đoán hen phế quản ở trẻ em.

Yếu tố gợi ý hen phế quản ở trẻ

Trẻ khò khè đi kèm với một trong các triệu chứng ho, khó thở và bất cứ dấu hiệu nào dưới đây:

  • Các triệu chứng thường xuyên tái phát.
  • Trẻ có biểu hiện nặng hơn về đêm và sáng sớm.
  • Dấu hiệu hen xảy ra khi trẻ gắng sức, khi cười hay khóc, hoặc tiếp xúc với khói thuốc lá, thú nuôi và không khí lạnh,...
  • Trẻ có các triệu chứng của bệnh hen khi không có bằng chứng trẻ bị nhiễm khuẩn đường hô hấp.
  • Trẻ có tiền sử dị ứng như viêm mũi dị ứng và chàm da,..
  • Tiền sử hen, dị ứng trong gia đình gồm cha mẹ và anh chị em ruột.
  • Nghe phổi thấy có tiếng ran rít hoặc ngáy.
  • Trẻ có đáp ứng với điều trị hen thử.

Yếu tố ít gợi ý hen suyễn ở trẻ

Mặc dù đây là những dấu hiệu ít giá trị hơn trong chẩn đoán hen, nhưng khi trẻ có bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây cũng cần được cân nhắc để chẩn đoán bệnh được chính xác.

  • Trẻ chỉ có những triệu chứng của bệnh hen khi bị cảm lạnh.
  • Trẻ chỉ ho chứ không thấy khò khè và khó thở.
  • Trẻ có triệu chứng của hen nhưng thấy phổi đều bình thường sau nhiều lần nghe phổi.
  • Trẻ có các dấu hiệu/triệu chứng gợi ý chẩn đoán bệnh khác.
  • Trẻ không có đáp ứng với điều trị hen thử.

3. Các triệu chứng cận lâm sàng xác định hen phế quản 

Các xét nghiệm chỉ góp phần chẩn đoán hen phế quản mà không có xét nghiệm nào chắc chắn để chẩn đoán hen ở trẻ em dưới 5 tuổi. Và dù cho kết quả chức năng phổi bình thường cũng không loại trừ được bệnh hen nhất là khi trẻ bị hen phế quản gián đoạn hay hen dai dẳng nhẹ. 

X-quang ngực: Bác sĩ sẽ chỉ định chụp x-quang ngực cho trẻ trong trường hợp hen nặng hoặc có dấu hiệu lâm sàng gợi ý chẩn đoán bệnh khác.

biểu hiện hen suyễn ở trẻ

Chụp x- quang phổi giúp xác định các bệnh mắc kèm

Xét nghiệm lẩy da hoặc định lượng IgE đặc hiệu:  tác dụng xác định dị nguyên gây dị ứng cho trẻ. Nếu xét nghiệm dương tính chỉ giúp tăng khả năng chẩn đoán hen và nếu kết quả là âm tính thì cũng không loại trừ được hen ở trẻ.

Hô hấp ký hay đo lưu lượng đỉnh: Phương pháp này được thực hiện nếu trẻ có khả năng hợp tác. Thông thường, trẻ dưới 5 tuổi không thể tiến hành được.

Trẻ sẽ được yêu cầu thở qua một thiết bị gọi là phế dung kế. Quá trình thở bao gồm hít vào và thở ra bình thường, hít vào và thở ra gắng sức, hít vào hết sức và thở ra nhanh và liên tục cho đến thật hết, lần thở ra này kéo dài ít nhất 6 giây. Cần chú ý để trẻ hiểu rõ và thực hiện đúng theo yêu cầu của bác sĩ.

Rối loạn thông khí phổi trong hen phế quản bao gồm rối loạn thông khí tắc nghẽn thay đổi và hồi phục. Khi đo FEV1 (thể tích thở ra tối đa trong giây đầu) và FEV1/FVC (tỉ số Tiffeneau): trong cơn hen thấy giảm dưới 80% so với lý thuyết. Còn đo PEF (lưu lượng thở ra đỉnh) thấy giảm dưới 80% so với bình thường.

Dao động xung ký (IOS): Giúp đánh giá giới hạn luồng khí.

Đo FeNO: Giúp đánh giá tình trạng viêm đường hô hấp.

Xét nghiệm công thức máu, xét nghiệm đờm: Nên cho trẻ nhịn ăn từ 4 – 6 giờ trước khi làm xét nghiệm và không cho trẻ uống bất kỳ loại thuốc nào trước đó để kết quả xét nghiệm không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố ngoại lai.

Lưu ý một số bệnh dễ nhầm lẫn với hen phế quản ở trẻ: Khò khè là triệu chứng điển hình của hen phế quản, nhưng không phải tất cả các trường hợp khò khè đều là hen. Khi thực hiện nghiệm pháp giãn phế quản ở trẻ khò khè (phun 2-3 lần liên tiếp mỗi 30 phút 2.5mg/lần salbutamol). Và sau 1 giờ, nếu trẻ không đáp ứng hoặc đáp ứng kém với nghiệm pháp này thì cần xem xét lại chẩn đoán phân biệt hen với những bệnh sau:

  • Viêm tiểu phế quản.
  • Viêm mũi xoang.
  • Dị vật đường thở.
  • Trào ngược dạ dày thực quản.
  • Suy giảm miễn dịch bẩm sinh....

>>> LỜI KẾT: Ho, Tức ngực, Khó thở, Thở khò khè là những triệu chứng hen phế quản điển hình ở trẻ em. Tuy nhiên, đây cũng là những triệu chứng chung của viêm phế quản, viêm phổi, viêm tiểu phế quản,... - những bệnh lý hô hấp vô cùng phổ biến ở trẻ. Do đó, khi phát hiện bất kỳ biểu hiện bất thường nào ở trẻ, bạn cần sớm sắp xếp một cuộc hẹn với bác sĩ để phát hiện sớm và điều trị kịp thời. 

>>> HỆ MIỄN DỊCH KHỎE MẠNH - VỆ SĨ CHO ĐƯỜNG HÔ HẤP CỦA TRẺ:

Một hệ miễn dịch khỏe mạnh sẽ bảo vệ trẻ khỏi những tác nhân gây bệnh và giúp trẻ chiến đấu chống lại bệnh tật tốt hơn.

> Cốm hô hấp Bảo Khí Nhi Plus - Vệ sĩ cho đường hô hấp của bé yêu <

Gửi câu hỏi hoặc đặt hàng tại đây

Tư vấn trực tuyến

Kinh nghiệm của mẹ